DIOXINEN, DE KIP EN HET EI
Index: commentaar
Overzicht
commentaar
pagina's
De feiten
Eind mei 1999 werd België opgeschrikt door een ernstige vervuiling
in de voedselsector. Zowel in eieren als in kippenvlees van sommige
kwekers werden hoge gehaltes aan dioxinen gevonden. Ook PCB's, aan
dioxinen verwante chemicaliën, alhoewel veel minder giftig, werden
in hoge mate aangetroffen... Zie ook de berichten hierover op de web
site van de federale Belgische regering.
Voorzover nu (5 juli 1999) bekend, is de vervuiling
waarschijnlijk
terug te voeren tot een verontreiniging met PCB's, mogelijk uit
oude
transformatoren afkomstig, die op een of andere wijze in
afgedankte
frituurolie is terecht gekomen. Of dit per ongeluk of bewust is
gebeurt,
is niet bekend. In het eerste geval is dat zware nalatigheid, in
het
tweede geval is dat puur misdadig.
De aanmaak van PCB's is reeds twintig jaar geleden in West-Europa
gestopt en de inhoud van afgedankte transformatoren moet door
erkende
afvalbehandelaars worden opgehaald om in speciale
verbrandingsovens bij
zeer hoge temperatuur te worden vernietigd.
Het opvallende in deze zaak is het ontstellend gebrek aan
kwaliteitscontrole, zowel door de toeleveranciers van
gerecycleerde
oliën en vetten als van de vetsmelters, de veevoederbedrijven en
vooral van de overheid. Het was pas toen kippen door de
vergiftiging
zijn bezweken dat keurders van de verzekeringsmaatschappij achter
de
oorzaak zijn gekomen.
Even laakbaar is het feit dat de overheid op het ogenblik dat de
feiten
- eind april - bekend waren geen enkele maatregel heeft getroffen
en de
bevolking niet heeft ingelicht. Wel is het zo dat het grootste
deel van
de vervuilde kippen en eieren waarschijnlijk reeds was
geconsumeerd.
Gezondheidsrisico's door het eten van deze eieren en kippen.
Het staat vast dat sommige dioxinen zéér giftige stoffen
zijn. Weliswaar niet (meer) de giftigste stoffen die de mens (en de
natuur) ooit heeft gemaakt. Dat record hebben sommige genitreerde
aromatische koolwaterstoffen in dieseluitlaten op hun naam. Maar men
moet van dioxinen zeker niet te veel binnenkrijgen (zie Hoe giftig zijn dioxinen). Gelukkig
gaat
het hier nog steeds over zeer kleine hoeveelheden. Op basis van de
op
heden gekende gegevens heeft iemand die gedurende dertig dagen
iedere
dag een gecontamineerd ei heeft gegeten ongeveer 20% meer dioxinen
in
zijn lichaam dan daarvoor (zie hiervoor de berekeningen van Duitse
toxicologen op de Geo-Wissenschaft web site - in het Duits).
De kans op kanker is volgens de meest recente onderzoeken alleen
aanwezig bij mensen die betrokken waren bij productieprocessen of
ongevallen waarbij dioxinen vrijkwamen en daarbij over langere
tijd
100-10.000 keer hogere hoeveelheden dan normaal hebben
binnengekregen.
Beneden 100 keer meer dan normaal werd géén hoger aantal
kankergevallen vastgesteld (ook niet
in Seveso).
Door de meeste toxicologen wordt dan ook aangenomen dat er geen
verhoogd risico op kanker is, slechts enkele toxicologen gaan er
van uit
dat er tussen de 8 en 800 extra kankergevallen zouden kunnen komen
op
een bevolking van 10 miljoen. In andere landen, die veel minder
besmet
kippevlees of eieren hebben ontvangen, is het risico nog veel
kleiner.
Andere gezondheidsrisico's
Uit de onderzoeken die na het ongeval in Seveso werden uitgevoerd is
gebleken dat tot op heden er geen abnormaal aantal
gezondheidsklachten
werd genoteerd. Ook bij kinderen geboren uit ouders die zwaar werden
besmet zijn geen abnormaal hoog aantal geboorteafwijkingen gevonden
(zie
ook giftigheid van dioxinen in
kleine
hoeveelheden).
Bronnen van dioxinen.
Er zijn vele bronnen van dioxinen. Hiervoor heeft men koolstof,
chloor
en zuurstof nodig en de juiste procesomstandigheden. Aangezien
koolstof,
zuurstof en chloor in de natuur, ook in de lucht, alomtegenwoordig
zijn,
zijn het de procesomstandigheden die bepalen hoeveel dioxinen er
worden
gevormd. Vooral verbranding op te lage temperatuur is de voornaamste
oorzaak (zie Bronnen van dioxinen).
Dat
geldt zowel voor afvalverbranding als voor houtkachels, open haarden
en
roken. De hoeveelheid chloor speelt daarbij nauwelijks een rol (zie
chloor input en dioxine output bij
processen).
Het verbranden van schoon, droog hout (ca. 0,15% chloor) in een open
haard geeft meer dioxinen dan een accidentele brand waarbij grote
hoeveelheden PVC waren betrokken (57% chloor in het PVC). Ook bij
sommige chemische processen ontstaan dioxinen (maar die worden niet
in
het milieu gedumpt!).
Greenpeace misbruikt deze onverkwikkelijke historie om nogmaals te
verklaren dat de productie en het verbranden van PVC dioxinen vormt.
Dat
berust wel op waarheid, maar wat ze er vergeten bij te zeggen is dat
hun
schepen, ook al gebruiken ze chloorvrije brandstof, per ton
brandstofverbruik méér dioxinen de lucht injagen dan de
productie én het verbranden (in een moderne verbrandingsoven) van
een ton PVC (zie emissies van
zeeschepen)...
U bent op nivo één van de Chlorofielen commentaar
bladen.
Op het net: 5 juni 1999.
Laatste aanpassing: 2 februari 2006.
Finale aanpassing: 31 maart 2019.
Welkom pagina
'Home Page', het
'Kopblad' van de Chlorofielen
De Consumentenbond en PVC
verpakkingen
Dioxinen in
veevoeders (2004)